Tái phát hiện Fumihiko Maki và Tadao Ando

tai phat hien fumihiko maki va tadao ando 53d0aee4e13a8 - Tái phát hiện Fumihiko Maki và Tadao Ando

Gần đây, Maki đã công bố thêm nhiều luận điểm kiến trúc của mình, khi mà quá trình toàn cầu hoá đã đưa thế giới đến xích lại gần nhau hơn chẳng hạn trong bài “Kiến trúc và Giao lưu” (Architecture and Communication), Maki đã phân tích sự phức tạp hoá và đa dạng hoá của con người, khu vực, quốc gia và cả thế giới, tuy nó luôn luôn biến đổi nhưng vẫn cố một giá trị quần chúng; và kiến trúc trở thành đầu mối giao lưu của nhân loại bất chấp địa vị xã hội, tuổi tác, vùng miền và chủng tộc. Maki phân tích sự đổi thay của thế giới qua sự phát triển của máy tính, đã làm cho không gian kiến trúc thay đổi. Các vật liệu kiến trúc, từ khắp các nơi trên thế giới (đá, đá tấm, gỗ, kính, đồ nội thất) đều được dùng rộng rãi ở mọi nơi chốn mà giá cả rất phải chăng.
Là một kiến trúc sư thuộc trào lưu Hiện đại – mới, Maki dẫn lời của Octavia Paz: “Có một trăm người thì có một trăm chủ nghĩa Hiện đại khác nhau, ngày nay đã thật sự là lúc chủ nghĩa Hiện đại ra hoa kết quả” Maki nhấn mạnh tính phổ biến của sự biểu hiện tính bản địa và tính địa phương, nhưng cho rằng giá trị của tính phổ biến này không mâu thuẫn gì với việc xem kiến trúc là môi giới của sự tiếp xúc giữa các “nơi chốn” khác nhau. VI vậy kiến trúc có khả năng giao lưu, truyền đạt một sự thông cảm tập thể, cộng đồng”.

Tái phát hiện Fumihiko Maki và Tadao Ando 1

Nhiều nhà nghiên cứu cho rằng Maki đã sáng tác các công trình kiến trúc của mình bắt đầu từ “góc độ thị giác” và “góc độ động thái” của quần chúng. Maki đã xác định một phong cách cá nhân riêng biệt về bản chất của không gian qua một số tác phẩm mới đây nhất như Toà nhà nổi ở Groningen, Đài hoá thân ở Kaze-no-Oka và Toà nhà Hillside West. Chiêm nghiệm kiến trúc của Maki là tiếp xúc với mật độ không gian đặc thù của tác phẩm của Maki.
Mối liên hệ giữa kiến trúc và thiết kế đô thị (urban design) từ những tác phẩm của Maki thể hiện một sự kết hợp hoà bình và êm dịu. Maki cho rằng khái niệm “Phi riêng tư hoá” (unprivate) mà có người cổ súy – xét cho cùng thì không mang tính nội hàm. Maki xem xét khái niệm “hoá giải” (dissolution) của hình thức (formality, form), qua khái niệm cảm nhận Quảng trường Hoà hiệp của Paris, là nơi con người cảm thấy thú vị, vì đã mang đến một cảm giác “hoá giải” nào đó, nhưng không xuất hiện sự “phân ly” (disjunction), sự “thay thế1′ (displacement), sự “sai lạc vị trí” (dislocation) và sự “ly tâm” (decentering).
Jean – Louis Chen cảm nhận các tác phẩm kiến trúc của Maki như là “cắm rễ”, “thả neo” (anchoring) vững chắc trong đô thị.
Từ lâu, Maki đã quan tâm lới “tính kỹ thuật và sự trật tự”, trong tác phẩm viết “Ghi chép và những hình thức quần tụ” (Notes on Collective Form), Maki thấy xã hội Mỹ là một xã hội mà “sự đa dạng của các cá nhân và các tập thể đạt tới mức kinh người”, từ đó Maki quan tâm đến “tính động thái”, quan tâm đến một “chương trình tổng thể” (Master Program) hơn là một “quy hoạch chung” (Master Lan).
Sau này, Maki đã kiên trì nguyên tắc “Kiến trúc chính là sự biểu hiện tạo thành ý thơ của động thái con người trong không trung” .
Những tác phẩm kiến trúc chính của Maki trong thời gian gần đây như là “sự kết tinh của thực thể không gian” (the Cr> stalisation of a spacial Entity) được nâng lên từ mặt đất.
Lý luận sáng tác của Maki là: trong hạng mục kiến trúc chỉ định đầu tiên đi tìm một “không gian cơ bản” (Primary space), sau đó tạo cho nó một “hình thái tượng trưng” (Symbolic Form). Những không gian đó phải mang tính chất con người và tính khu vực.
Quá trình học tập và làm việc của Fumihiko Maki là một quá trình kết hợp “lễ nghi của văn hoá Nhật Bản và giáo duởng của văn hoá phương Tây” .
Những tác phẩm kiến trúc gần đây nhất của Fumihiko Maki bao gồm:
– Hillside West, một khu vục chung cư ở Shibuya, Tokyo (1998), bao gồm 3 toà nhà A, B, c có thể khối khác nhau, hình khối giản khiết, sử dụng vật liệu tinh tế, bản thân kiến trúc cùng với môi trường ben ngoài tạo lập nên một không gian đô thị hoàn chỉnh.
– Trung tâm Nghệ thuật thị gtác Yerba Buena Gardens, San Francisco, California, Mỹ (1993), ở vào một khu vực đắc địa và nhạy cảm của thành phố, có bố cục hình chữ L, hình khôi, đường nét thanh lịch, màu sắc nhẹ nhàng.
– Nhà thờ Cơ đốc giáo của Tokyo ở khu Shibuya, Tokyo (1995), mặt đứng tổ chức kiểu mạng, kết cấu độc đáo.
– Helios Plaza, trường Đại học Fukuoka, Fukuoka, (1996), đột xuất hình khối tạo thành bởi những đường nét hình học cộng sinh với những tuyến cong mềm.
– Đài hoá thân Hoàn vũ Kaze- no-Oka, Nakatou, Oita (1997), kiến trúc như hoà nhập vào thiên nhiên, cỏ cây, bãi đất, sự trải dài theo chiều ngang với đường viền thấp và khúc triết nhằm biểu đạt mối quan hệ nguyên thuỷ giữa sự sống, cái chết, đất và trời.

Ông thấy ánh sáng trong kiến trúc cổ điển Tây Âu là một thứ ánh sáng trực tiếp, rực rỡ, ánh sáng chiếu “thành từng bó” một, trong khi kiến trúc truyền thống Nhật Bản, tinh lọc qua lớp cửa giấy thẩm thấu vào bên trong, lại “mềm” và “dịu”. Từ đó, ông nhận thức không gian theo một lí luận “siêu thẩm mỹ” , tạo cho không gian của mình một đặc chất của sáng tạo duy lý với một thứ ánh sáng huyền ảo mà vản rạng rỡ, không âm thầm, mờ đục.
Không gian của Tadao Ando là không gian hình học. Kiến trúc – theo Ando – có hai mục tiêu: một mục tiêu là lý tưởng (tạo nên một mô thức sống cho thế giới), một mục tiêu khác là đáp ứng những tham vọng, ước muốn (nhằm thức tỉnh các cảm giác của con người).

Các tác phẩm đáng chú ý nhất của Ando trong thời gian gần đây bao gồm:
– Rokko Housing III, Kobe (1999): là giai đoạn 3 của quá trình phát triển của các quần thể ở ở khu Hyogo, là một cụm nhà ở nhiều tầng, quán triệt rõ nét nhất câu nói của Le Corbusier: “hình học là tinh tuý, là bản thể của kiến trúc”.
– Mở rộng Nhà Bảo tàng Nghệ thuật Hiện đại Naoshima, Kagawa (1995): một “điểm nhấn” của thiên nhiên đồi núi có dạng một khối elíp đục thủng phần lõi, tuy vậy lại rất hoà nhập, rất gắn bó với cảnh quan.
– Quần thể Awaji – Yumebutai (2000), Kobe, còn gọi là Thành phố Vườn Quốc tế Awaji – tác phẩm lớn nhất của Tadao Ando trong thời gian gần đây, một “Vũ đài của giấc mơ”, một hệ thống kiến trúc và cảnh quan vào loại đồ sộ nhất cho đến nay mà con người có thể chiêm ngưỡng, được xây dựng trong khuôn khổ Hội chợ Triển lãm Hoa Nhật Bản năm 2000 (Japan Flora 2000). Có rất nhiều điều để bàn về Fumihiko Maki và Tãdao Ando, là 2 đại kiện tướng của trào lưu Hiện đại – mới của thế giới. Cùng với Arata Isozaki, Toyo Ito, Hiroshi Hara… họ đang là “những cột trụ” của nền kiến trúc đương đại Nhật Bản.