Quá trình phát triển của kiến trúc hiện đại Ấn Độ (P2)

Các tác giả và tác phẩm chủ yếu của nền kiến trúc Hiện đại và Đương đại Ấn Độ
Xây dựng nên nên kiến trúc Hiện đại và Đương đại An Độ ngày nay là công việc cứa cá một đất nước, cả một dân tộc lớn (bao gồm nhiều dân tộc), các nhà quản lý thông minh của các địa phương, nhưng trước hết phải kể đến công sức của các nghệ sĩ. Xem xét và đánh giá được vấn đề này là một vấn đề to lớn, chúng ta chỉ có thể “khoanh vùng” và chọn ra những tác giả và tác phẩm tiêu biểu, những rường cột của kiến trúc Hiện đại An Độ.
Đó là Charles Correa, B. V. Doshi, Raj Rewal, u. Jain, A. Kanvinde, nhóm The Design Group, Hafeez, Vãn phòng Design Plus. Những vấn đề về tinh thần Ân Độ, bản sắc địa phương, khí hậu nhiệt đới luôn luôn vấn vít quanh tác phẩm của các kiến trúc sư tác giả và nhóm tác giả trên.
Charles Correa là kiến trúc sư, nhà lý luận kiến trúc, nhà quy hoạch, nhà h’oạt động xã hội và chính trị. Ông là một kiến trúc sư toàn cầu (Global Architect), là một kiến trúc sư hàng đầu của châu Á và của Nam Á, người đã góp phần quan trọng đưa nền kiến trúc Ân Độ hiện đại lên đẳng cấp quốc tế; là giáo sư của nhiều trường đại học uy tín trên thế giới, ông cũng là người thấm đẫm dòng nhiệt huyết của 2 nền văn minh Đông – Tây. Correa đã là người giải phóng nền kiến trúc hiện đại của Ân Độ khỏi “gánh nặng của quá khứ” (ngôn từ của Mahatma Gandhi).
Ngay từ sau khi tốt nghiệp ở Đại học Massachusett về, Correa đã có thành công đầu tiên là Nhà tưởng niệm Mahatma Gandhi (1963), với những tư tưởng và thủ pháp phát triển phong cách địa phương, làm cho nó trở nên sang trọng và có địa vị chính thức trong nền kiến trúc mới của Ân Độ.
Charles Correa có một bản lý lịch tác phẩm rất dài, mà một hai cuốn tổng tập vẫn chưa thể nói hết, chứ chưa nói đến một chuyên luận. Nãm 1996, ông thiết kế toà nhà Nghị viện (Vidhan Bhavan) của bang Bhovan, đó là một cơ cấu kiên trúc phức tạp, có bố cục tự do chứa đựng trong một vòng tròn có cấu trúc mở.
Một số kiệt tác kiến trúc khác của Correa cần kể ra là: Nhóm nhà ở cho người có thu nhập thấp ở Belapur (1986), Bảc tàng Mỹ nghệ Quốc gia ở Delhi (1975 – 1991), toà nhà Hội đồng Anh ở New Delhi (1992) và Trung tâm Thiên văn và Vật lý thiên văn ở Pune (1992).
Đặc điểm của tất cả các tác phẩm của Correa là cố gắng biểu hiện khái niệm Mandalas (sơ đồ vũ trụ của đạo Hindu và đạo Phật) để bộc lộ các kết cấu tầng sâu (deep structures) của các nền văn hoá, quan diểm xác định trung tâm cho một tác phẩm nghệ thuật, vốn là thủ pháp truyền thống của sáng tác kiến trúc Ân Độ, cũng được Correa rất chú ý.
B. V. Doshi – một kiến trúc sư hàng đầu khác của Ân Độ, đã khiến chúng ta không thể không quan tâm đến các tác phẩm rất giầu tính kích thích của ông là Nhà trưng bày Husain – Doshi Gufa (1995) ở Ahmedabad (một kiểu mẫu cách mạng của Chủ nghĩa Biểu hiện mới mà vẫn vang vọng trong không gian của nó Chủ nghĩa Lịch sử) và Học viện Công nghệ Thời trang Ấn Độ (1991) ở New Delhi (một quần thể kiến trúc hợp nhóm, với nhiều sân trong (chowk) và quảng trường chợ (moholla), nhưng với vật liệu hỗn hợp cả mới lẫn cũ, là kính, gạch và bêtông).
Doshi rất quan tâm đến khí hậu trong kiến trúc, chẳng hạn trong tác phẩm Học viện Văn học ngôn ngữ Ân Độ, ông luôn đi tìm sự tương thích, mối quan hệ giữa quy luật vận hành vũ trụ và môi cảnh của con người (cosmic relationship) tìm tòi sự hài hoà giữa con người và tự nhiên, tìm tòi tiếng vọng của địa phương, của bản thể (local echo).
Tiếp theo, ta phải kể đến tác phẩm trụ sở Công ty Gokuldas Images ở Bangalore của KTS. Pranav Desai và Văn phòng World Bank (1993) và quần thể ở dành cho chuyên viên Cao uỷ Anh quốc (1994), đều ở New Delhi của KTS. Raj Rewal.
Trước toà nhà Văn phòng World Bank, ngay từ 1990, Raj Rewal đã từng thành công trong tác phẩm Viện Miễn dịch ở New Delhi, với nhiều sân trong và nhiều không gian mở.
Về kiến trúc nhà ở, từ thập niên 80 thế kỷ XX, tác phẩm tiêu biểu có thể kể ra là các nhóm nhà ở thấp tầng của New Tow Aranya, ở đây có một sô’ khái niệm về “loại hình” (typus) và “địa hình” (topos) đã được quan tâm nhấn mạnh. New Town là một cấu trúc chùm mà ở trung tâm ta tìm thấy những nhóm phô thương nghiệp truyền thống (bazaar).
Sau đó, vào thập niên 1990, tác phẩm tiêu biểu về nhà ở cao cấp mà ta cần xem xét là chung cư Lake Castel, Powai, Bombay (1994), thuộc loại nhà ở siêu cao tầng, cả quần thê trên mặt đứng và trong hình khối có những không gian thủng lớn, các phòng chính trong mỗi căn hộ đều có hai hướng, tất cả đều nhằm một mục đích là có thông gió xuyên phòng tốt.
Thành công của nghệ thuật An Độ bộc lộ rất rõ nét ở chỗ các tác phẩm “vừa tinh khiết” lại “vừa mộc mạc”, vừa “sang trọng” lại “vừa dễ gần”, “vừa hiện đại” lại vẫn “phảng phất đâu đây chất truyền thống” (kể cả khung cảnh lẫn vật liệu). Nền kiến trúc Hiện đại và Đương đại Ân Độ đang có sức hấp dẫn rất lớn đối với các kiến trúc sư và những người quan tâm đến vãn hoá trên toàn thế giới.