Những hướng đi hiện tại của kiến trúc các nước Đông Nam Á

nhung huong di hien tai cua kien truc cac nuoc đong nam a 53d0aef3927a6 - Những hướng đi hiện tại của kiến trúc các nước Đông Nam Á

Nền kiến trúc Đông Nam Á đang đi trên một con đường lớn, nhưng cho dù tất cả đều có một mục tiêu tốt đẹp là hướng tới tương lai, nhưng ở các nước cũng có sự khác biệt, sự tiến bước không đồng đểu. Rõ ràng là các nước được xem là “những con Rồng châu Á” có nền kiến trúc tiên tiến hơn, các nước nghèo hơn đang có những tìm tòi khó khăn hơn.
Yếu tố văn hoá vẫn chi phối sự phát triển kiến trúc Đông nam á một cách mãnh liệt. Chẳng hạn ở Singapore, vẫn là một ngã ba đường của sự giao lưu kinh tế, văn hoá của thế giới và khu vực, nên chịu ảnh hưởng của văn hoá kiến trúc Nam Á rất nhiều. Trước đây, Thái Lan »ừng chịu ảnh hưởng của An Độ, Sri Lanka, Khmer, nay âm hướng đó vẫn còn mạnh, cộng thêm với ảnh hưởng của phương Tây.
Vì vậy, kiến trúc của các nước Đông Nam Á tuy cùng đi trên một con đường lớn, nhưng mức độ nhanh chậm có khác nhau, bản thân mỗi nước lại có thể có các hướng đi song song bên nhau, như xu hướng Hiện đại, xu hướng Hiện đại mới, Chủ nghĩa Địa phương và Chủ nghĩa Địa phương mới.
Nhiều học giả Đông Nam Á thừa nhận rằng, kiến trúc Đông Nam Á chịu nhiều ảnh hưởng của một số bậc thầy kiến trúc phương Đông, như Hassan Fathy (kiến trúc sư Ai Cập (1899 – 1981), Charles Correa (Ấn Độ) và Geoffrey Bawa (Sri Lanka). Đó là những tấm gương trong kiến trúc về sử dụng vật liệu địa phương và sáng tác những tác phẩm thích ứng với điều kiện khí hậu bản địa.

Những hướng đi hiện tại của kiến trúc các nước Đông Nam Á 1

Ở Singapore, William Lim là kiến trúc sư đầu đàn trong kiến trúc Hiện đại. Ông là nhà thiết kế, nhà lí luận, nhà quy hoạch, lúc đầu theo trào lưu Hiện đại, sau này theo Chủ nghĩa Địa phương mới; từ rất sớm ông đã thấy được sự nguy hiểm của ảnh hưởng do kiến trúc Hậu hiện đại phương Tây mang lại và chủ trương xây dựng một nền Quy hoạch đô thị theo đạo lí châu A. William Lim nhấn mạnh tầm quan trọng của môi trường và lịch sử trong sáng tác kiến trúc.
William Lim, từ 1974 trong khuôn khổ hãng Tư vấn kiến trúc Design Partnership đã hoàn thành tác phẩm Golden Mile Complex trên đại lộ Beach Road, đó là một tác phấm hiện đại kiểu mới, có những khối nhà dài nhấn mạnh những góc vuông kết hợp với những khối dốc nghiêng tầng bậc có cây xanh, theo quan niệm thành phố tuyến của Le Corbusier cũng như của Sonya Y Mata.
William Lim hoàn thành Trung tâm cộng đồng Tamprines North vào năm 1989, theo thời gian, danh mục tác phẩm của ông còn dài nữa, nhưng tác phẩm đỉnh cao, quan trọng phải kể đến là Trung tâm cộng đồng Marine Parade, hoàn thành vào năm 2000. Công trình được xem là “một bộ phận kết hợp không thể tách rời của đời sống Singapore”, toà nhà Trung tâm cộng đồng này kết hợp trong nó nhà hát, thư viện, tiệm cà phê và một số chức nãng khác, có thể được xem là một tác phẩm kiến trúc, một tác phẩm điêu khắc, hay một tác phẩm design đều được. Các mảng tường ngoài được chia thành các mảng có độ khắc sâu khác nhau, có màu sắc và độ sáng tối khác nhau, mái được lợp bằng các tâm lợp hình những chiếc lá, nối kết bằng các mảng kính đê lọt ánh sáng tự nhiên xuống nội thất, là những cách xử lí kiến trúc rất khéo léo làm đẹp cho kiến trúc.
Singapore có những quần thể kiến trúc dành cho nhà nước, cho các công ty, doanh nghiệp lớn mang tính chất quốc gia, tiêu biểu cho bộ mặt của đất nước. Singapore lại có những tác phẩm kiến trúc dành cho dân sinh, quần chúng để ở, đê sinh hoạt v.v… giầu tính lãng mạn hơn. Đó là hai xu hướng khác nhau, một bên là Chủ nghĩa Hiện đại, một bên là Chủ nghĩa Địa phương. Nhưng cũng có nhiều tác phẩm là kết hợp của cả hai xu hướng này.
Năm tháng bản lể của chính trị và của kiến trúc phải kể đến như là thời điểm Singapore bắt đầu được gọi là “Thành phố toàn cầu”, đó là năm 1990 – 1991. về một cách nói khác, trước 1990, Singapore ở vào giai đoạn hiện đại, sau 1990, Singapore ở vào giai đoạn đương đại, còn từ 1995 trở đi, một “thế hệ mới” các kiến trúc sư chèo lái nền kiến trúc Singapore. Năm 1990 chính là năm Lí Quang Diệu (Lee Kuan Yew) chuyển giao quyền lực cho Goh Chok Tony và “thế hệ lãnh đạo thứ hai”.

Tác phẩm Windsor Park House (1997) do Tang Guan Bee thiết kế lại chứa đựng nhiều quan niệm mới của văn hoá thế giới đương đại.
Về các quần thể kiến trúc lớn, để tượng trưng cho sức mạnh kinh tế của đất nước, có UOB Plaza (1993 – 1995), KTS. Kenzo Tange), để tượng trưng cho hạnh phúc dân sinh, có Tampines New Town (1994, KTS. Tập đoàn Housing and Development Board).
Các kiến trúc sư nước ngoài đến lập nghiệp và góp phần vào sự phát triển cúa Singapore rất nhiều. Từ sau 1995, một thế hệ mới các kiến trúc sư Singapore tiếp tục xây dựng sức mạnh cho Con rồng châu Á, nhưng các “kiến trúc sư toàn cầu”, các kiến trúc sư lớn trên thê giới vẩn tiếp tục để lại ở Singapore những tác phẩm lớn, đó là Camden Medical Centre (2000) của Richard Meier, Expo MRT Station (2001) của Norman Foster và nhà hát Esplanade của Michael Wilford (2002).
Với Expo MRT Station, Norman Foster đã thiết kế một mái titan 3 chiểu hoành tráng vượt một khẩu độ 70 mét, đặt trên hai cặp cột hình chữ V.
Còn nhà hát Esplanade do Michael Wilford đặt ở Vịnh Marina lại là trung tâm vãn hoá lớn, gồm một số nhà hát chính có sức chứa 2000 chỗ, một phòng hoà nhạc 1600 chỗ, các Studio, thư viện, trung tâm biểu diễn cuối tuần, bãi đỗ xe ngầm, trung tâm thương mại, khách sạn và trung tâm hội nghị quốc tế v.v… Nhân dân Singapore đã thân mật gọi tác phẩm này là “Quả sầu riêng” do hình thức mái của nó giông như loại quả này.
Ta không nên quên là tất cả các công trình do người nước ngoài thiết kế, theo quy định Singapore, đều có các vãn phòng thiết kế Singapore tham gia, do đó, vé sau này, nền kiến trúc địa phương phát triển rất nhanh.
Các kiến trúc sư Singapore nổi tiếng hiện nay có Lee Choon – Peng (có các tác phám chủ yếu đặt ớ Singapore), Mok Weiwei (với các tác phẩm Trung tâm công cộng Tamprines North, 1986; Nhà thờ Our Saviour, 1986), Tay Kay – Ngee (với các tác phẩm Cheek’s House, 1994; Design Centere Bookshop, Singapore, 1992); và Tang Guan – Bee (với Bedok Market Place, Singapore, 1995); Henderson Building, Singapore, 1991).
Các kiến trúc sư thuần tuý Singapore đã kết hợp khéo léo bản sắc địa phương với tinh thần hiện đại.
Đại diện cho các kiến trúc sư trẻ Singapore hiện nay là nhóm HYLA Architects với hai khuôn mặt Han Loke Kway và Vincent Lee.
Một con rồng châu Á khác là Malaysia – một đất nước có nền kiến trúc mới mà chúng ta cần nói đến; cùng vị trí địa lý với Singapore, cùng khí hậu nhiệt đới như Singapore, nhưng đất đai rộng hơn nhiều, điều đó cũng chính là một thuận lợi của Malaysia.
Nến kiến trúc hiện đại và đương đại Malaysia có biên niên sứ được đánh dấu từ 1981 đến nay và chia ra các thời kỳ sau:
1981 – 1990, những năm lớn mạnh.
1991 – đến nay, những năm nhìn xa trông rộng.
Thập niên tám mươi thế kỷ XX đánh dấu một nhận thức mới đối với nền kiến trúc Malaysia “thật sự”. Trong khi thế giới – vào thời gian đó – rơi vào sự lũng đoạn cúa kiến trúc Hậu – Hiện đại, thì Malaysia đã xuất hiện một nền kiến trúc đô thị mới tôn trọng tính truyền thống, tính bản địa và mang các môtíp của đạo Hồi, nhằm khẳng định một bản sắc Malaysia trong kiến trúc.
Các tác phẩm tiêu biểu của kiến trúc Malaysia thời kỳ này bao gồm:
– Quần thể Bảo tàng Bang Sabah, Kota Kinabalu, 1985, KTS. Lim Jit Pany, một kiến trúc giàu tính biểu tượng với những thành tố hình thức mang nghĩa, mái công trình đồ sộ nhưng mô phỏng kiến trúc của những chiếc lều truyền thống vùng Sabah, hệ sườn mái tượng trung cho hình ảnh những người dân địa phương đang nhảy múa.
– Toà nhà IBM Plaza, Kuala Lumpur, 1985, KTS. Tr Hamzah & Yeang, một trong những cao ốc đầu tiên hướng tới khái niệm sinh thái và sự thích hợp với khí hậu nhiệt đới.
– Toà nhà Tabung Haji Building, Kuala Lumpur, 1986, KTS. Hijjas Katsturi Associates, một toà cao ốc dựa trên 5 trụ lớn tượng trưng cho 5 đức tin của đạo Hổi.

Kiến trúc đương đại Thái Lan, có các kiến trúc sư tiêu biểu và các tác phẩm tiêu biểu sau đây:
+ Nhóm Architects 49, với các kiến trúc Nichada House ở Bangkok (1994), cao ốc văn phòng Lake Rachada Office, Bangkok (1989), Rimtai Saitam House, Chiang Mai (1993).
+ KTS Vira Inpuntung, với Shop/House, Petchburi (1986), Chan Krung House, Bangkok (1991).
+ KTS Sumit Jumsai, với Robert House, Bangkok (1986) và Nation Building, Bangkok (1991).
+ Nhóm Plan Architectural Design Group, đã thiết kế các tác phẩm Melia Hua Hin Hotel ở Hua Hin (1993) và Plan House I, Bangkok (1987) và Ton Son House, Bangkok (1994).
+ KTS Chirakom Prasongkit với toà nhà In Chan House, Bangkok (1993)
+ KTS Mathar Bunnag Leg đã xây Ở Myanmar khách sạn Bayoke – Kandawgyi (1996).
Bunnag Leg quan tâm nhiều đến cái đẹp thuần khiết và cố gắng vượt qua “rào cản của tính truyền thống văn hoá trong kiến trúc hiện đại”.
Kiến trúc đương đại Indonesia có các tác phẩm, tác giả tiêu biểu sau đây:
+ Nhóm Rekanatra Konsultan với toà nhà Town House ở Bandung, Tây Java (1989).
+ KTS Johan Silas với khu nhà ở cho người thu nhập thấp, Surabaya, Đông Java.
+ KTS Robi Sularto, tòa nhà văn phòng chính phủ ở Flores (1972).
+ KTS Sonny Sutanto với Trường ngân hàng Stekpi ở Jakarta (1988).