Đô thị và kiến trúc Thượng Hải (P2)

Quy hoạch khu khai thác mới Hoàng Phố và xây dựng, hiện đại hoá khu vực này chỉ trong 6, 8 hay 10 năm là dựa vào các ưu thế địa lý không gian mà khu này có nhiều các không gian vừa mở vừa độc lập, liên hệ thuận tiện với khu trung tâm. Phố Đông còn nắm giữ nhiều tính chất ưu việt khác như có ý nghĩa chiến lược bảo đảm sự phát triển phân tâm cho Thượng Hải, chống lại được sự tập trung hoá là nhược điểm các thành phố lớn thường mắc phải, bảo đảm cho việc tự phát triển của Phố Đỏng cũng như tái phát triển khu vực Thượng Hải cũ: Đây cũng chính là nơi có thể đáp ứng được những yêu cầu cao và khắt khe được đòi hỏi từ các phương cách quy hoạch và thiết kế đô thị mới. Phố Đông được gọi là một phần quan trọng của đô thị mới Thượng Hải, một phần cô đọng nhất của thành tựu xây dựng Trung Quốc là như vậy.
Các mục tiêu được xem là chiến lược mới khác vể quy hoạch đô thị Phố Đông là phát triển một quỹ đất mới với tư cách là một đối trọng của Thượng Hải, trong đó có cả xây dựng cảng mở Cao Kiều, xây dựng sân bay quốc tế mới, các khu công nghiệp High-tech, các trung tâm văn hoá và thông tin mới, khu hội chợ quốc tế, các hội chợ hoa và các công viên (công viên chính của Phố Đông hiện nay rộng tới 160ha).
Trong khi đó, khu khai thác mới Hồng Kiều với các hình thức kiến trúc mới mẻ và sân bay Hồng Kiều cũng đang chứng tỏ rằng sự hoàn thiện của khu quy hoạch mới này là quan trọng cho Thượng Hải.
Ở vành ngoài đô thị Thượng Hải, là các quận lớn chạy vòng theo chiều kim đồng hồ, xuất phát từ phía Đông: Nam Huy, Mẫn Hàng, Phong Huyện, Kim Sơn, Tùng Giang, Thanh Phố, Gia Định và Bảo Sơn.
Nhìn Ỵ.a hơn về phía Tây, Thượng Hải có các đô thị nổi tiếng khác như Hàng Châu, Tô Châu, Vô Tích và một hệ mạng các thành phố, thị trấn nhỏ hơn đã cùng “hoà mạng” với đô thị Thượng Hải để trở thành một hệ thống đô thị đồng bộ hoàn chỉnh và nếu ngược dòng Trường Giang, ta thấy còn có thêm sự góp mặt của đô thị Nam Kinh, một thành phố thủ đô cũ của Trung Hoa, một trung tâm đô thị lớn.
Thượng Hải bảo đảm việc xây dựng hạ tầng trước khi xây dựng nhà cửa. Đô thị này triệt để bảo đảm “7 thông” (thông đường, thông điện, thông nước, thông gaz, thông vô tuyến điện, điện thoại, viễn thông…), chưa quy hoạch và thiết kế đô thị xong, chưa thi công kiến trúc.

Đô thị Thương Hải đã giải quyết được vấn đề giao thông bằng cách hoàn thiện các đường vành đai (hoàn hành) và đường trục Bắc – Nam, là các hệ thống đường chạy trên cao, giao cắt với giao thông nội đô bằng các nút lập thể, Thượng Hải đang phát triển các tuyến xe điện ngầm hiện đại và lịch sự.
Nghệ thuật và kỹ thuật xây dựng cầu thê hiện đầy đủ ở các đỉnh cao và các cây cầu vượt sông Hoàng Phô (cầu Nam Phố và cầu Dương Phố).
Thành tựu quy hoạch và kiến trúc đô thị Thượng Hải, theo tổng kết gần đây tập trung
vào các mục tiêu sau đây:
a) Xây dựng một nền kiến trúc mới đẹp và đa dạng để thể hiện được một đại đô thị Thượng Hải hùng vĩ và tráng lệ.
b) Xây dựng một hệ thống hạ tầng đẳng cấp cao, đặt cơ sở vững chắc cho việc phát triển đô thị hiện đại hoá lâu dài.
c) Xây dựng một môi trường sống đô thị hoàn thiện cho thế kỷ XXI, hướng tới một nền kiến trúc đô thị bền vững.
Tính kích thích của những tác phẩm kiến trúc mới rất cao, mới tư cách là các hệ thống khác nhau về các thể loại mà ta có thế kể ra là :
a) Các quần thể kiến trúc thành phố.
b) Các kiến trúc mang tính tổng hợp.
c) Kiến trúc các nhà làm việc.
d) Các kiến trúc khách sạn, thương nghiệp.
e) Các trung tâm hội nghị.
g) Các kiến trúc văn hoá, giáo dục, y tế.
h) Các kiến trúc thế dục, thể thao, vui chơi, giải trí.
i) Các kiến trúc nhà ga sân bay, nhà ga xe lửa, nhà ga xe điện ngẩm, các cầu cống và đường cao tốc, đường trên cao.
k) Các khu nhà ở, các khu chung cư.
Từ lâu, Thượng Hải đã chuẩn bị cho một “nền kiến trúc mới xuyên thế kỷ” (For a New and Trans – Century Architecture in Shanghai).
Đường bờ sông Hoàng Phố, nơi trước đây phô bày sự đồ sộ và hoành tráng của kiến trúc thực dân, nay được chỉnh trang lại, qua các tác phẩm thiết kế đô thị tiêu chuẩn cao, cảnh ban ngày hay ban đêm đều rất hấp dẫn. Đường Nam Kinh, một con đường thương nghiệp cao cấp, đã trở thành một tuyến đường đi bộ ngoạn mục, xứng đáng là “chiếc tủ kính trưng bày thành tựu của nền kinh tế Trung Quốc”.
Bên kia sông Hoàng Phố là rừng kiến trúc cao tầng Phố Đông mà dẫn đầu là hai công trình: Tháp vô tuyến truyền hình “viên ngọc sáng Phương Đông” cao 486 mét mà ban đêm có 576 điểm phát sóng và toà nhà tháp Kim Mậu cao 88 tầng, 420,5 mét.
Những kiến trúc cao tầng nổi tiếng ở Thượng Hải, với tư cách là những cột mốc (Landmalks), giúp chúng ta định vị xem là chúng ta đang ở đâu trong cái đô thị tướng như không biên giới này.
Thật ra, quy hoạch và kiến trúc là văn hoá và cũng là một phần của các khía cạnh kinh tế – xã hội, nên các học giả phương Tây và Nhật Bản thường xem xét kiến trúc Thượng Hải một cách toàn diện theo các quan điểm đó.
Chúng tối thấy chúng ta cũng nên nhìn nhận quy hoạch và kiến trúc Thượng Hải với tư cách là một bộ phận của thực thể kinh tế Trung Hoa. Bản sắc của đô thị Thượng Hải thật đa dạng, ở đây ta có thể thấy từ một cái xe đạp đến những chuyến tàu siêu tốc, ở đây ta có thể ngắm một ngôi nhà dân gian truyền thống, một khách sạn Hoà Bình huyền thoại đến hàng ngàn ngôi nhà cao từ 18 tầng đến 88 tầng. Đó là Thượng Hải.