Đặc điểm của kiến trúc truyền thống Ấn Độ (P1)

Nói đến những đặc điểm của kiến trúc truyền thống Ấn Độ, cũng có nghĩa là nói đến những bài học của kiến trúc Ấn Độ cổ đại và Trung đại đối với việc sáng tác kiến trúc hiện nay của các KTS đương đại Ấn Độ. Những bài học này cũng là những lời khuyên bổ ích đối với các KTS của các nước khác trên thế giới.
Đó là các thành tựu lịch sử của các loại hình kiến trúc đặc trưng Ấn Độ như Stupa (tháp chứa hài cốt của các nhà sư theo đạo Phật), đền thờ Hindu giáo, kiến trúc đục ngầm trong đá, các loại hồ và giếng nước, kiến trúc Hồi giáo.
Những đặc diêm của kiến trúc An Độ thế hiện rõ quan niệm và lí luận của kiến trúc Cổ đại Ấn Độ. An Độ được liệt vào là một trong tứ đại văn minh thế giới và tứ đại hệ thống văn hoá thế giới. Charles Correa, KTS An Độ nổi tiếng thế giới từng nói: “Chúng
ta đang sông trên một đất nước vốn có một di sản văn hoá vĩ đại. Một đất nước đã thể hiện quá khứ một cách dễ dàng giống phụ nữ mặc Sari (quần áo của phụ nữ Hindu)”.
Kiến trúc Ấn Độ hiện đại và đương đại sở dĩ đạt được những thành tựu to lớn xuất phát từ 2 lí do: Thừa hưởng một di sản kiến trúc to lớn và tiếp thu bài học quý bàu từ kiến trúc phương Tây.
Đặc điểm của kiến trúc Ấn Độ cổ đại có thể đã được Le Corbusier và Louis Kahn nghiền ngẫm kĩ càng trước khi hai ông du nhập nền văn minh phương Tây vào Ấn Độ. Đó là một sự trao đổi hai chiều.
Cộng sinh đa nguyên – đặc chất của vân hoá truyền thống Ấn Độ
Nguyên nhân lịch sử dẫn đến tính chất đặc trưng đa nguyên là trong quá trình phát triển của mình, văn hoá Ấn Độ đã nhiều lần va chạm và hỗn dung với các nền văn hoá khác, dẫn đến những yếu tô văn hoá mới, như vãn hoá Arian, văn hoá Phật giáo – Hy La, vãn hoá Hồi giáo Ấn Độ và văn hoá thực dân phương Tây.
Phật giáo có ý nghĩa quan trọng nhất, tính đa nguyên của Phật giáo làm phong phú thêm tính chất đa nguyên của văn hoá Ấn Độ.
Ấn Độ dung nạp, chứa đựng hầu hết các tôn giáo lớn trên thế giới như Hindu giáo, Hồi giáo, Cơ đốc giáo, Phật giáo, Bái hoả giáo, Jaina giáo, Sikh giáo. Sự phong phú của tôn giáo Ấn Độ đã được c. Marx nói đến như sau: ‘Tôn giáo Ấn Độ vừa là tôn giáo mang tính hưởng lạc dam mê nhục dục, diệt dục hành xác, là tôn giáo của sự sùng hái Linga (linh vật), lại là tôn giáo của Jaganath, vừa là tôn giáo của các vị lioà thượng, vừa là tôn giáo của các vũ nữ”.
Sự đa nguyên của văn hoá Ấn Độ còn được quyết định ở sự cát cứ địa phương của hệ thống chính quyền. Rất ít thời đại trong lịch sử tiểu lục địa Ấn Độ được thống nhất. Ngay khi các vương triều Mughul xâm lấn Ấn Độ cũng chưa bao giờ sáp nhập được phần Nam Ân vào lãnh địa của mình. Nếu hiểu theo nghĩa rộng, Tiểu lục địa Ấn Độ còn bao gồm cả các nước độc lập khác như Pakistan, Bangladesh, Srilanka.
Về triết học, ở Ấn Độ từ cổ xưa có nhiều quan điểm triết học đối lập nhau với tính kế thừa rất mạnh. Còn ngôn ngữ thật phức tạp với sự tồn tại của hàng trăm thổ ngữ.
Điều kiện địa lí, khí hậu, con người cũng thể hiện rõ nét đặc chất đa nguyên và tính phức tạp của văn hoá Ấn Độ.
Nhà nghiên cứu Ấn Độ của Trung Quốc Vương Dung đã từng viết: “Trong nghệ thuật Ấn Độ, dặc biệt là nghệ thuật Hindu giáo, có thể thấy hiện tượng văn hoá đặc thù dược kết hợp một cách kì quái từ những đặc sắc của hai nền văn hoá Đông Tây vừa mộ đạo, vừa vấn vương nhớ nhung thế tục, vừa theo đuổi sự giải thoát vừa quan tâm đến nhân sinh, vừa ngưỡng mộ lí trí lại vừa tôn sùng nhục cảm, vừa kính trọng sự khổ hạnh vừa dam mê nhục dục, những quan niệm trừu tượng nhất, tôn giáo nhất đều được biểu hiện dưới hình thức tiêu biểu nhất, thế tục nhất”.