Tokyo thú đô của đất nước mặt trời mọc, là thành phố lớn nhất thế giới, với dân số là 12 triệu người, nếu kể cả các thành phô vệ tinh và vùng phụ cận, dân số khu vực lên tới 30 triệu người.
Ngày nay, thế giới biết đến Tokyo như là một thành phô năng động, một bộ máy đô thị khổng lổ, nhiều khu vực hoạt động 24/24 giờ trong một ngày đêm.
Tuy không phải là thủ đô lâu đời nhất ở Nhật Bản (trước đó thủ dô của Nhật đã từng là Nara và Kyoto), nhưng xét về văn minh đô thị Nhật Bản Trung đại, Cận đại và Hiện đại, Đương đại, một phần rất xứng đáng phải dành cho Tokyo. Thành phô này ra đời từ năm 1600 với cái tên Edo và trở thành thủ đô của nước Nhật từ thời đại Meji (Minh Trị), bắt đầu, năm 1868.
Ra đời vào nãm 1600, Edo có tầm quan trọng chiến lược, thuận tiện cho việc phòng ngự, nơi có các con sông Edo (phía Đông), sông Sumida, Akarwa (phía Đông – Bắc) chảy qua. Ngay từ năm 1590, bộ tộc Tokugawa đã đặt đại bản doanh ớ Edo và đến năm 1603, Edo trớ thành thủ đô chính trị của cả nước (mặc dù nhà vua vẫn ở Kyoto). Triều đại của dòng họ Tokugawa Sekigahara với Vương triều tướng quân của họ tồn tại liên tiếp trong hai thế kỷ rưỡi. Dân số Edo tăng dần lèn, năm 1750 là 500.000 dân. Nãm 1800 là 1.000.000 dan.
Thành phố có mặt bằng kiểu vành đai tán xạ (kiểu mạng nhện) với trung tâm là Cung điện Shôgun. Năm 1858, Edo chính thức đổi tên là Tokyo và trở thành thủ đô với đúng nghĩa cả về mặt chính trị lẫn mặt Hoàng Gia.
Thời đại tập quyền trung ương của nhà nước Nhật từ bấy giờ đã đẩy nhanh quá trình đô thị hoá. Những gì phương Tây làm được trong một thế kỷ, thì Nhật Bản chỉ hoàn thành trong mấy chục năm.
Năm 1888 là năm đề ra Quy hoạch phát triển Tokyo một cách toàn diện, đảm bảo các điều kiện đầy đủ cho Tokyo không ngừng mở rộng. Tất nhiên, người Nhật đã tham khảo kĩ kinh nghiệm xây dựng đô thị của người Pháp ở Paris và của người Đức ở Berlin.
Tuy ngày nay, Tokyo là thành phố có một nền kiến trúc dân tộc và hiện đại quốc gia và quốc tế, nhưng vào nửa sau của thế kỷ trước, thời kỳ đầu của thời đại Meiji, kiến trúc

 Thực thể đô thị và kiên trúc tokyo - P1 1

Nhật Bản trong một số trường hợp, đã sạo chép nguyên xi các hình thức kiến trúc châu Âu, ví dụ hai toà kiến trúc lớn là biệt điện Akasaka và Hoàng cung cũ (xây dựng năm 1890). Dần dần người Nhật đã tìm ra con đường đi cho mình, sự xung đột giữa vãn minh phương Tây và những giá trị truyền thống Nhật Bản đã không làm họ nản chí.
Trong cuốn Nước Nhật một trăm năm sau Minh Trị, những tác giả Nhật đã viết: “… Vấn đề du nhập nền vãn hoá phương Tây vào Nhật Bản là điểu hoàn toàn cần thiết. Và ngay nếu sự tiến triển này có một vài sự xáo trộn về các giá trị, người ta cũng không thê trở lại phía sau được… Khi người Nhật thời Minh Trị phải đối phó với một nền văn minh cường mạnh, khác lạ và ngoại lai, họ sốt sắng tìm hiểu và khi nền văn minh này được dân chúng chấp nhận, họ khôn khéo làm cho nó thích hợp với xứ sở của họ”.
Năm 1923, trận động đất Kanto (Quan Đông) tiêu huỷ nhiều khu vực xây dựng ở Tokyo, đã khiến trong vòng 5 năm Nhật Bản phải ban hành Bộ luật đặc biệt về quy hoạch đô thị. Một bộ luật Quy hoạch thành phô đặc biệt khác cũng được ra đời vào nãm 1946, cùng với dự án xây dựng lại Tokyo bị phá huỷ sau chiến tranh thế giới thứ II. Tiếp đó là nhiều sự kiện khác liên quan đến việc phát triển Tokyo đã góp phần tạo dựng cho Tokyo một bộ mặt kiẽn trúc như hôm nay, với nhiều kiệt tác kiến trúc và danh thắng làm cho thế giới quan tâm và đánh giá cao.
Cách đây hơn 30 nãm khi nền kinh tế Nhật Bản được phục hồi và bắt đầu cất cánh, khu vực Trung tâm giao dịch của Tokyo lúc đó là Maruno-uchi (Maruno-uchi CBD zone), nằm giữa hoàng cung và nhà ga trung tàm, đã là một hệ thống các công trình kiến trúc công cộng: các nhà băng, các hãng hàng không, hàng hải, các công ty và nhiểu khách sạn tân kỳ.
Từ lúc đó, ở Tokvo đã tập trung chín phần mười các nhà xuất bản, một phần ba các trường trung học, 40% sinh viên Nhật Bản. Một cửa hàng tư nhân ớ Tokyo có diện tích các gian hàng đến 65.000m2 các với 3500 nhàn viên phục vụ, mỗi ngày cửa hàng tiếp 15 vạn khách mua, có đường xe lửa riêng chớ hàng và tiếp liệu bằng máy bay trực thãng. Hệ thống giao thông công cộng ớ Tokyo mỗi ngày chuyên chớ 30 triệu hành khách, riêng Trung tâm Tokyô có 3 triệu người ra vào mỗi ngày.
Gần đây, khu vực Trung tâm giao dịch Kagumigaseki (Kagumigaseki CBD zone) đang có sức hấp dẫn rất mạnh và đặc biệt chúne td không thế không nhắc đến khu nhà chọc trời Shinjuku, biểu tượng của sự tăng trưởng kinh tế Nhật Bán. Shinjuku nằm ở phía Tây Bắc trung tâm Tokyo, còn được gọi là Tiểu trung tàm của Thủ đô. Ngoài những toà nhà chọc trời mang tính chất kinh doanh, những trụ sở của cơ quan thương nghiệp, đây còn là nơi đặt toà thị chính Tokyo mới siêu hiện đại vừa khánh thành năm 1991.
Nếu lấy khu Akasaka, Roppongi làm chuẩn như một cột mốc chính tâm của Tokyo, thì phía Đông là khu vực Bay (vịnh Tokyo) phía Bắc là khu Trung tâm – Đông Tokvo, phía Tây Bắc của nó sẽ là khu Shinjuku, phía Tây của nó sẽ là khu Aoyama, Sendagaya.
Tiếp theo, phía Nam của khu Akasaka, Roppongi, là khu Nishi-azabu, xa chút nữa là khu Shinagawa. Ở vành ngoài, còn có các khu vực Đông Bắc, Tây Bắc, Tây Nam (thành phố Yokohama) và Tây Tokyo.
Tiếp cận rất gần với khu vực Akasaka, Roppongi, hơi chếch về phía Đông – Bắc là Hoàng cung và Nhà ga Trung tâm xây đựng bằng gạch đỏ được coi như là một dấu hiệu của kiến trúc đầu thế kỷ XX, trong khi đó ở về phía Đông của khu Akasaka, Roppongi, là đường phố sầm uất nhất Tokyo Ginza và khu vực mới xây dựng Wan-gan nằm sát vịnh biển Tokyo.
Những công trình kiến trúc nổi tiếng, không những ở Tokyo mà còn có vị trí quan trọng trong lịch sử kiến trúc thế giới đương đại là: Toà thị chính mới Tokyo ở Shinjuku; Trụ sở tập đoàn thông tấn Fuji-sankei ở khu vực Wan-gan; Quần thể Nhà hát Opera Tokyo ở khu vực Shinjuku; Toà nhà Forum quốc tế Tokyo ở khu vực Maruno-uchi; Cung Thể dục thể thao thành phố Tokyo, ở khu vực Sendagaya, Toà Thị chính mới Tokyo (Tokyo Metropolitan Government), tác phẩm của Kiến trúc sư nổi tiếng thế giới Kenzo Tange (người từng được mệnh danh là “Quái tượng thiêng liêng của kiến trúc hiện đại”), sau khi được xây dựng xong nãm 1991, đã trở thành quẩn thê kiến trúc then chốt của khu vực các nhà chọc trời Shijuku.