Kyoto là vùng đất thiêng liêng của Nhật Bản, người sang Nhật Bản mà không đến Kyoto coi như là “chưa đến Nhật Bản” và một trong những khu đất thánh của Kyoto lại là Hoàng cung cổ (Kyoto Imperial Palace).
Kyoto có một lịch sử lâu đời hom một nghìn năm (Nhật Bản định đô ở Kyoto từ năm 794 đến nãm 1863). Trước khi có Hoàng cung Kyoto là nguyên bản ngày nay. Hoàng cung trước đó đặt ở phía cực Bắc thành phố có tên là Daidairi (Đại nội). Hoàng cung Kyoto mà chúng ta nói đến ngày nay có xuất xứ từ 1331, nhưng trải qua những thãng trầm lịch sử, nhiều lần bị phá hoại, nên nguyên bản ngày nay có từ 1855.
Đặt trên một khu đất 27 ha, được bao quạnh bởi một bức tường gọi là Tsuijibei, bên trong trải rộng một quần thể kiến trúc đối xứng không hoàn toàn, tất cả toát ỉên một quy mô hoành tráng, một quá khứ vàng son và một sự hướng về tự nhiên lớn của con người.
Quần thể công trình bao gồm tới 48 đcm thể công trình, chù yếu là các cung điện, các công trình mang nhiều chức năng khác nhau, các công trình phù trợ và các loại cổng, cửa ở các vị trí khác nhau.

Kiến trúc Cung điện hoàng gia Kyoto 1

Trong các đom thể công trình đặc biệt trước khi vào khu cung điện chính, có hai toà nhà quan trọng ở Okuruma-yose và Shodaibu-no-ma Okuruma yose là không gian kiến trúc đầu tiên để cho những người đến dự lễ thiết triều tạm đợi ở đó, đó là những người họ hàng, thân tín của nhà vua, các quan chức và các quý tộc, các Shoguns. Họ sẽ đậu xe ngựa ở đó trước khi vào sâu hơn trong cung điện, vì vậy tên gọi Okuruma-yose, trong chữ Nhật gọi là Ngự xa kí.
Shodaibu-no-ma được liên hệ với ngự xa kí bằng một hành lang, có nghĩa là công trình của các Chư đại phụ, gồm có ba phòng là phòng con hổ, phòng con cò và phòng cây anh đào, tên gọi này mang chủ đề của các bức hoạ ở mỗi phòng. Các quý tộc sẽ ở trong các phòng tuỳ theo chức vụ cao thấp của mình, vì vậy chữ shodaibu-no-ma có nghĩa là phòng của những người có quyền cao chức trọng.
Trước khi nghiên cứu các toà cung điện, chúng ta nên tìm hiểu hệ thống các cửa và các cổng, số lượng cửa của các quần thể này rất lớn vì nó có tới hai lớp tường bao.
Đó là các cổng Kenrei-mon (Kiến Lễ môn), Kenshun-mon (Kiến Xuân môn), Gishu- mon (Nghi Thu Môn), Sakuhei-mon (Toạ Bình Môn), Jomei-mon (Thừa Minh Môn) v.v…
Kenrei-mon – là cửa chính Nam, trước đây chỉ dùng cho những buổi lễ chính ở điện Shishin. Ngày nay, mỗi năm cửa chỉ được mở hai lần cho công chúng xem, nhưng chỉ có nhà vua mới được bước qua. Đối với cửa Kenshun-mon ở phía Đông, trước đây là cửa của các đại thần, ngày nay chỉ dùng cho hoàng hậu và hoàng thân.
Phía Tây của quần thể có hai cửa chính là cửa Gishu-mon (Nghi Thụ Môn) là cửa dành cho các nhà quý tộc, và cửa Seischo-mon hiện nay dành cho khách tham quan. Ngoài 6 cửa chính nói trên, còn có 12 cửa nhỏ phân bổ rải rác dọc theo các bức tường gọi là các Waki-mon.
Trong vòng Thành nội, lại có một cửa chính Nam tên là Jimei-mon (Thừa Minh Môn), cửa đại lễ, với tường sơn trắng và cột sơn màu đỏ. Hai cửa phía Tây và phía Đông của vòng thành nội là Gekka-mon (Nguyệt Hoa môn) và Nikka-mon (Nhật Hoa Môn).
Ngôn ngữ của kiến trúc các đại môn là dùng các tuyến hơi uốn cong một cách nhẹ nhàng, đột xuất một vài cửa có độ uốn cong mạnh làm ta liên tưởng tới một bút pháp Baroque phương Đông.
Hai toà điện chính là chủ thể của công trình là Shishin-den (Tứ Trấn điện) và Seiry- den (Thanh Lương điện).
Shishin-den (Tứ Trấn điện) là nơi cử hành những nghi lễ long trọng nhất của triều đình, là một cấu trúc gỗ hoành tráng, cột gỗ mộc, sàn có ngai vàng như một điểm nhấn cao lên. Từ mặt nền nhà, qua 18 bậc xuống sân trong rải sỏi và cát rộng, hai bên bậc thềm có một cây anh đào và một cây cam lớn.
Seiryo-den (Thanh Lương điện) được nối với Shishin điện bằng một hành lang. Trước đây, cho đến giữa thời đại Heyan, được dùng làm ngự thất cho vua, còn sau này được đổi làm nơi thiết triều.
Trong hai toà điện trên, các trang trí, vật dùng, chi tiết kiến trúc đểu được chế tác cực kì công phu và tinh xảo. Trong mấy chục đơn thể công trình của Hoàng cung, đểu được bô trí cho những chức nãng sử dụng và cho các dòng lưu tuyến một cách hợp lý. Ân tượng chung của Hoàng cung Kyoto còn thê hiện ở Vườn nội (nội viên; đôi khi chỉ một cây tre được che chở bằng một lồng gỗ tạo thành một khung gỗ ken hình carỏ cũng làm cho con người thấy được thiên nhiên cần được chăm sóc như thế nào.